De GR70 Stevenson Trail in het Franse Centraal Massief
De GR70 ofwel de Stevenson Trail is veruit de bekendste langeafstandswandeling van het Franse Centraal Massief. Deze route, die dwars door vier verschillende regio’s snijdt, trekt jaarlijks flink wat wandelaars. Ik las zelfs dat wat voor ons het Pieterpad is, de GR70 is voor de Fransoos.
Veel van hen hoppen van comfortabele gîte naar hotelletje. Ik pak het anders aan: ik ga de volledige route van zo’n 270 kilometer kamperen. Slapen in een tent geeft meer vrijheid; accommodaties boeken op deze (kennelijk drukke) route is niet nodig. Daarbij geeft het me een geweldig gevoel alles wat ik nodig heb op mijn rug mee te dragen.
Hieronder vind je mijn reisverslag en alles wat je vooraf moet weten over deze wandelroute, van de bijzondere ontstaansgeschiedenis tot de praktische etappes en campings. Ik houd de etappes van het routeboekje van Cicerone (Engelstalig, Nederlandstalige zijn er niet, wel Franse en Duitse gidsen) aan. Bij het eindpunt van vrijwel elke etappe is een camping te vinden, op 2 etappes na. De trail eindigt in Alès, een grote stad waar zich een camping 3 kilometer buiten het centrum bevindt. Ik pak daar echter gelijk de trein weer naar Lyon.
| Etappe | Startpunt | Eindpunt | Afstand | Afstand Totaal | Camping |
| 1 | Le Puy-en-Velay | Le Monastier-sur-Gazeille | 19 | 19 | Camping l’Estela |
| 2 | Le Monastier-sur-Gazeille | Le Bouchet-St-Nicolas | 24 | 43 | Camping Municipal |
| 3 | Le Bouchet-St-Nicolas | Langogne | 28.5 | 71.5 | Camping La Cigale de l’Allier |
| 4 | Langogne | Cheylard-l’Évêque | 16.5 | 88 | x |
| 5 | Cheylard-l’Évêque | La Bastide-Puylaurent | 27 (of 20) | 115 | x |
| 6 | La Bastide-Puylaurent | Le Bleymard | 30 | 145 | Camping Municipal |
| 7 | Le Bleymard | Le Pont-de-Montvert | 21 | 166 | Camping Municipal |
| 8 | Le Pont-de-Montvert | Florac | 30 | 196 | Camping Le Pont du Tarn |
| 9 | Florac | Cassagnas | 18.5 | 214.5 | Espace Stevenson à Cassagnas |
| 10 | Cassagnas | St-Germain-de-Calberte | 16 | 230.5 | Camping La Garde |
| 11 | St-Germain-de-Calberte | St-Jean-du-Gard | 23 | 253.5 | Camping les Sources |
| 12 | St-Jean-du-Gard | Alès | 25.5 | 279 | – |
Zoals je ziet zijn er in Cheylard-l’Évêque en La Bastide-Puylaurent geen campings; dit loste ik op door de dagetappes wat aan te passen. Er zijn namelijk meer campings langs de route dan deze.
De trail is vernoemd naar de Schotse schrijver Robert Louis Stevenson, die je wellicht kent als de auteur van Treasure Island. Dit boek had ik mee als leesvoer onderweg. In de herfst van 1878, op 27-jarige leeftijd, besloot hij te voet door dit Franse gebied te trekken. Hij leed aan astma en hoopte dat het mildere klimaat hem goed zou doen. Maar hij had ook tijd nodig om na te denken: zijn streng gelovige familie zat hem flink in de nek vanwege zijn relatie met de tien jaar oudere, Amerikaanse Fanny (een gescheiden moeder met wie hij later toch zou trouwen).
Stevenson kocht een eigenwijze ezelin, Modestine, om zijn bagage te dragen. Ook liet hij speciaal voor de tocht een soort voorloper van de moderne slaapzak maken. Hoewel hij zeker niet de hele weg bivakkeerde – als er een herberg in de buurt was, sliep hij daar gewoon – was de tocht voor die tijd uiterst avontuurlijk. Een jaar later, in 1879, beschreef hij zijn ervaringen in het boek Travels with a Donkey in the Cévennes. Honderd jaar na zijn wandeling, in 1978, werd de tocht officieel gemarkeerd als de GR70, met wat kleine aanpassingen zodat start- en eindpunten makkelijker met de trein bereikbaar zijn. Travels with a Donkey in the Cévennes staat als luisterboek op Spotify en is leuk om te luisteren als voorbereiding op je GR70 avontuur.
Wat de GR70 bijzonder maakt, is de afwisseling. In ongeveer twaalf dagen wandel je grofweg van noord naar zuid en doorkruis je vier totaal verschillende streken:
(Leuk weetje: door het boek van Stevenson is wandelen met een pakezel hier lokaal uitgegroeid tot een begrip. Je zult op de route dus gegarandeerd andere wandelaars met een ezel tegenkomen. Je kunt een ezeltje huren, maar lees je hier goed over in. Het zijn niet de makkelijkste dieren en het is maar de vraag of je, ondanks het ‘bagagetransport’ sneller bent).
De GR70 is technisch geen extreem moeilijke wandelroute, je loopt veelal over onverharde landwegen, bospaden en oude veetrekpaden. Fysiek is het echter wel werken: de teller stopt pas bij zo’n 7.500 hoogtemeters in totaal, vooral in het zuidelijke deel (de Cevennen) gaat het constant op en neer.
Je kunt vanuit Nederland met de trein in Le Puy-en-Velay, maar dit is duur, je moet vaak overstappen (en in Parijs met de metro van station naar station) en duurt bovendien lang. Vliegen naar Lyon is sneller, al moet je dan nog ongeveer 3 uur met de trein, ook met 2x overstappen.
Le Puy is een echte ‘wandelstad’, omdat veel pelgrims hier hun Camino de Santiago starten. Le Puy-en-Velay is een zeer populaire traject binnen deze pelgrimstocht, mede vanwege de mooie natuur. Als je wat langer d tijd hebt hier is het de moeite waard het Pelgrimsmuseum te bezoeken, net als de kathedraal uiteraard.
De reis naar het startpunt van de GR70 begon met een vlucht vanaf Schiphol naar Lyon Airport. Vanaf de luchthaven pak je voor €16 makkelijk de shuttletrein naar het centrum, richting treinstation Lyon Part-Dieu. Vanaf daar kun je de snelle TGV nemen en daarna een regionale trein, maar ik besloot het wat rustiger aan te doen en pakte twee regionale treinen richting Le Puy-en-Velay. Dat duurt iets langer, maar is een stukje goedkoper en het is de perfecte manier om langzaam in de vakantiemodus te rollen.
Eenmaal aangekomen in Le Puy moest ik direct in de benen. Omdat gasblikjes logischerwijs niet mee mogen in de cabine of het ruim van een vliegtuig, moest ik er lokaal nog een zien te scoren. Met de klok op 18:57 uur rende ik letterlijk vanaf het station de plaatselijke buitensportzaak in, nét voordat de deuren op slot gingen. Gelukkig was ik op tijd en was er zelfs een ruime keuze uit verschillende schroefblikjes voor mijn brander.
Met de brandstof op zak wandelde ik door naar de camping. Dat was meteen bekend terrein, want tijdens een eerdere fietstocht richting Barcelona had ik hier ook al gestaan. Het is een erg leuke plek. Le Puy-en-Velay is natuurlijk het startpunt waar veel pelgrims beginnen aan de Via Podiensis, de Franse Camino richting Santiago de Compostela. Het is een prachtig traject richting Spanje, gemarkeerd door de indrukwekkende kathedraal in de stad.
Op de camping stonden dan ook al wat andere tentjes van medewandelaars en fietsers. Mijn buren bleken een bonte verzameling reizigers te zijn. Zo stond er iemand die per fiets via Noord-Europa helemaal naar Berlijn trok, en een wandelaar naast me had er al een voettocht van duizend kilometer vanuit het oosten op zitten. Ik heb nog even een foto gemaakt van zijn indrukwekkende route, de Chemin de Saint-Régis.
Zelf had ik voor de zekerheid vooraf gereserveerd en kreeg ik een echte, ruime kampeerplaats toegewezen. Toen ik daar aankwam, zag ik echter dat de grond door de vele campers voornamelijk uit zand bestond. Het verwachte, mooie grasveldje was nergens te bekennen. Ik heb die reservering dus lekker gelaten voor wat het was en mijn kleine eenpersoonstentje gewoon op het zachte gras van het trekkersveldje bij de rest gezet. Stukken gezelliger!
De sfeer op het veld is ontzettend fijn. De camping is weliswaar onderdeel van een organisatie, maar dat typische ‘keten-gevoel’ ontbreekt hier gelukkig volledig. Er staan overal handige picknicktafels en voor wandelaars is er een topvoorziening in de vorm van een gemeenschappelijke ruimte. Je vindt er werkelijk alles wat je nodig hebt: wifi, een wasmachine, koelkast, magnetron en een waterkoker. En dat allemaal net buiten het centrum.
Het enige wat nog ontbrak was avondeten. Omdat ik door de lange reis nog geen boodschappen had kunnen doen, kwam de pizzakraam vóór de ingang van de camping als geroepen. Ik sloot mijn eerste avond heerlijk af voor de tent met een verse pizza en een ijskoud blikje Orangina. Die specifieke smaak van Orangina brengt me direct terug naar de zomervakanties van vroeger. Het ultieme Frankrijk-gevoel is binnen; het avontuur kan beginnen!
Om een uur of zes ’s ochtends was ik al wakker, gewekt door de vogels en de fietsende buren die hun tentje aan het opbreken waren. Ik heb op mijn gemak even koffie gezet, een praatje gemaakt met wat andere wandelaars en ben daarna rustig op pad gegaan. Het was nog muisstil in Le Puy-en-Velay. Er waren nauwelijks mensen op de been en ook de wandeling richting de kathedraal was heerlijk rustig.
Eenmaal in de kerk was het contrast compleet. Tot mijn verrassing zat het gebouw bijna helemaal vol met pelgrims. Tientallen, misschien wel meer dan honderd rugzakken stonden tegen de muren geparkeerd, terwijl de hele groep aandachtig naar de ochtendmis luisterde. Omdat ik in het verleden zelf veel Camino’s heb gelopen (bijvoorbeeld de Portugues), was het ontzettend mooi om onverwacht weer even midden in die sfeer te belanden. Gezien de compleet lege straten buiten, had ik dit totaal niet aan zien komen. Als een soort ‘vreemde Stevenson-eend in de bijt’ ben ik er rustig bij gaan zitten en heb ik de laatste tien minuten van de mis meegepakt.
Nadat de zegen over iedereen was uitgesproken, ging de enorme meute pelgrims op pad, en ik ook. Terwijl zij hun eigen weg (de Via Podiensis) kozen, sloeg ik linksaf voor de GR70. Via de inmiddels verlaten stad liep ik over een weg die nog een prachtig laatste uitzicht bood op de berg, het kenmerkende beeld en natuurlijk de kathedraal zelf. Daarna was het rechtsaf slaan. Wat een verademing: je hoeft hier niet eerst eindeloos door een rafelige stadsrand of over een lelijk industrieterrein te banjeren. Je stapt letterlijk vrijwel direct de natuur en de heuvels in.
Inmiddels heb ik even een pauze ingelast en zit ik op een bankje in de heuvels te genieten. Het begin van dag één is een feit!
Na zo’n acht à negen kilometer wandelen kom je aan in Coubon, een mooi plaatsje aan de Loire. Zodra je de brug oversteekt, vind je eigenlijk direct alles wat je nodig hebt voor een goede pauze: een restaurant, een bar, een supermarkt en een bakker. Het is een ideale plek om even lekker op het terras te gaan zitten en de benen rust te geven.
Na die pauze loop je eerst nog met een mooi zicht op de heuvels. Daarna volgt een lange weg met helaas vrij weinig beschutting. In de volle zon kan het daar behoorlijk heet zijn. Gelukkig maakt het landschap op een gegeven moment weer plaats voor bos, waardoor je heerlijk in de schaduw kunt afkoelen.
Tijdens dit stuk merkte ik dat mijn GPS-track in de app afweek van de bordjes langs het pad. De officiële GR70 is hier blijkbaar onlangs iets gewijzigd om een drukke weg te vermijden. Dit is het stuk vlak voor Le Monastier-sur-Gazeille. Net voor je dit dorp bereikt, passeer je een grote Intermarché. Let wel even op: als je hier boodschappen wilt inslaan, moet je de route zo’n 150 tot 200 meter verlaten, anders loop je er ongemerkt aan voorbij. In het dorp zelf schijnt overigens ook nog een buurtsupermarkt te zitten, plus een bakker en wat andere handige winkeltjes.
Ongeveer een kilometer na Le Monastier-sur-Gazeille ligt de camping l’Estela. Ik had er vandaag goed de pas in zitten en arriveerde na 22,6 kilometer lopen al rond 14:00 uur. De receptie ging pas om 14:30 uur open, maar dat was geen enkel probleem.
Het is een fantastische, complete plek. Je kunt er eventueel hutjes huren, er is een bar, en ze serveren ’s avonds maaltijden. Daarnaast hebben ze een fijne broodjesservice: je kunt gewoon losse broodjes bestellen die dan vanaf 07:00 uur vers voor je klaarliggen. Perfect voor wandelaars die vroeg willen starten. Wat na zo’n dag in de volle zon vooral geweldig is, is dat deze camping mooie, schaduwrijke plekken heeft. Niets is zo fijn als na aankomst direct dat kleine eenpersoonstentje in de schaduw opzetten en ergens onder een boom een ijskoude cola opentrekken. Er is hier bovendien een zwembad (al was dat eind mei nog gesloten) en ze verkopen ijsjes en wandelaarsbenodigdheden. Ik ben in ieder geval zeer content!
Het wandelen ging vandaag opvallend soepel. Het is over het algemeen een erg toegankelijk pad. Er was eigenlijk maar één bospad dat door eerdere regenval nog steeds behoorlijk steil en modderig was. Daar ben ik nog wat mensen gepasseerd die in een aanzienlijk trager tempo naar boven glibberden, maar verder viel het me alles mee.
Ik had nog wel even een gek momentje vandaag. Bij de Intermarché had ik de route even verlaten om wat ham en glutenvrij brood in te slaan. Toen ik door de kassa liep, ging plotseling het alarm af. Ik moest mijn tas openmaken. Ik was me nergens van bewust en deed de rits met een gerust hart open, tot ik zag dat er nog een onaangebroken pak Snickers in lag dat ik de dag ervoor al in Le Puy had gekocht. Gelukkig kon ik mijn andere verse boodschappen laten zien en geloofde de caissière me direct, maar het is toch altijd even een ongemakkelijk moment.
Vanavond maak ik het mezelf makkelijk en kook ik lekker een pannetje ravioli. Je kunt op deze camping dus ook gewoon aanschuiven voor het diner, maar dat wist ik vooraf niet. Daarbij is dat vertrouwde geklooi met zo’n gasbrandertje in het gras voor de tent stiekem ook wel weer precies hetgeen waarvoor je gaat kamperen
Het ontbijt op de camping vanochtend was met acht euro meer dan genoeg om de dag stevig te starten. Ik besloot het rustig aan te doen. Mijn kleine eenpersoonstent was behoorlijk nat van de dauw, dus ik heb gewacht tot de zon boven de heuvels uitkwam om de boel te laten drogen. Daardoor vertrok ik pas rond negen uur, wat eigenlijk vrij laat is. De meeste andere wandelaars hadden hun spullen om zeven uur al bepakt en bezakt. Voor de vroege vogels was er trouwens een prima ontbijtservice in het restaurant, al kon je er ook gewoon terecht voor een snelle kop koffie.
De camping in Le Monastier is echt een fantastische combinatie van een fijne plek en goed eten. Het enige minpuntje was dat het zwembad dus nog tot 15 juni gesloten bleek te zijn. Als alternatief verwezen ze me gisteravond naar een stroompje vlakbij, maar dat was vooral veel modder en stenen – niet bepaald een plek om lekker te liggen. Ik heb voor deze wandelreis vooraf wel gezocht naar campings met een zwembad, maar ik ga er voor de komende etappes maar niet meer al te veel op rekenen.
Vandaag staat er zo’n 24 kilometer op het programma naar Le Bouchet-Saint-Nicolas. Volgens mijn wandelgids is het een wat meer vulkanische etappe, maar vergeleken met de rest van de route gelukkig vrij eenvoudig. Meteen als je de camping afloopt, krijg je wel even een pittig, steil stenenpad door het bos voor je kiezen. Maar zodra je daaruit bent, opent het landschap zich weer en kijk je schitterend uit over de omgeving. Je passeert onder andere het kleine gehucht Ussel en iets verderop kom je door Goudet, een prachtig dorpje met een kasteel dat fenomenaal op een berg ligt.
Het pad is over het algemeen heel goed belopen. Waar ik gisteren op de camping zo’n twintig wandelaars zag, ben ik er vandaag zeker vijfentwintig tegengekomen. Het zou me niets verbazen als er, zeker met de mensen die wat eerder of later starten, zo’n vijftig wandelaars per etappe onderweg zijn. En toch heb ik tot nu toe nog helemaal níemand met een ezel gezien! Omdat het zaterdag is, lopen er waarschijnlijk ook wat dagjesmensen of weekendwandelaars tussen.
Vrijwel alle wandelaars lijken overigens uit Frankrijk te komen. Ik raakte onderweg aan de praat met twee Franse dames, waarvan één uit Bretagne, en we zijn een stukje samen opgelopen. Ze vertelden me dat ik de enige buitenlander was die ze tot nu toe hadden ontmoet. Verderop passeerden we een schitterende tuin met vrij uitzicht over de heuvels. Er zat een oudere man in de schaduw onder een boom, terwijl zijn vrouw in de tuin aan het werk was met een piepklein katje om haar heen. Toen de Franse dames de man complimenteerden met zijn paradijselijke plekje, vertelde hij lachend dat hij oorspronkelijk was opgegroeid in Marseille, maar dat hij hier inderdaad het absolute paradijs had gevonden.
Na flink wat kilometers streek ik neer bij een plaatselijke bakker. Buiten stonden wel acht picknicktafels; overduidelijk een plek waar veel wandelaars even pauze nemen. Ik genoot in het zonnetje heerlijk van mijn eigen meegenomen glutenvrije baguette. Tijdens de rust was het ook tijd voor wat logistiek. Omdat het morgen zondag is en in Frankrijk dan vrijwel alles gesloten is, moet ik vandaag voor zeker twee dagen aan eten inslaan. Ik had online gezien dat de épicerie op mijn eindpunt permanent gesloten zou zijn, maar de bakker stelde me gelukkig gerust: er zit een ándere kruidenier in Le Bouchet die wél open is. Hoewel er best veel horeca langs de route zit, kun je daar helaas niet altijd op rekenen. Ik zorg er in ieder geval voor dat ik altijd wat noedels in mijn tas heb, voor het geval er écht niets te krijgen is.
Tijdens een latere pauze bij een bar/restaurant op een hoekje, zag ik ineens wat medewandelaars een kaart laten afstempelen. Ik dacht in eerste instantie dat het pelgrims op de Camino waren, maar toen ik ernaar vroeg bleek er dus daadwerkelijk een officiële stempelkaart voor de Chemin de Stevenson te zijn! Ze hadden hem in Le Puy gekocht. Jammer dat ik dat vooraf niet wist. Om er nu halverwege nog een te scoren en de eerste stempels te missen, vond ik wat zonde. De eigenaresse van het café vroeg me waar ik vandaan kwam. Toen ik aangaf dat ik uit Nederland kom en me verbaasde over het feit dat ik louter Fransen hoorde, begon ze te lachen. Haar terras zat gisteren blijkbaar helemaal vól met Nederlanders. Wie weet kom ik die groep nog ergens tegen.
Aan het einde van de dag kwam ik aan in Le Bouchet-Saint-Nicolas. De geopende épicerie bleek een prima winkel te zijn, precies tegenover een grote gîte/herberg. Zelf sta ik op de camping municipal, op zo’n 400 meter lopen van het pad. Het is een extreem simpele, maar enorm sympathieke camping. Er is geen wifi en geen receptie, maar wél stoelen en picknicktafels. ’s Avonds komt er gewoon iemand langs om de overnachting te innen; het kostte me €7,50. Ik sta hier gezellig tussen andere wandelaars, wat fietsers en een aantal campers. Het dorpje kent wel veel boerenbedrijvigheid, dus op de achtergrond hoor je af en toe het ronkende lawaai van een landbouwmachine.
Tip voor de GR70: Neem altijd contant geld mee! Veel kleine winkeltjes, bakkers en dit soort simpele municipal campings accepteren (zeker bij kleine bedragen) het liefst gewoon cash.
Vannacht was een korte en onrustige nacht. Mijn Therm-a-Rest matje besloot dat het mooi was geweest: 2 banen zijn gedurende de nacht losgeraakt. De banen lopen dus niet meer door en ik lag constant met mijn rug op een bobbel. Toch werd ik pas om 7:10 uur wakker, wat eigenlijk best een prima tijd is. Ik heb de tent in het eerste zonlicht laten drogen en ben rond 9:00 uur op pad gegaan. Therm-a-Rest / Cascade Designs heeft gelukkig een heel goed garantie-programma. Ondanks dat ik het matje al jaren had (en de bon kwijt was) sturen ze een nieuwe op onder garantie. Deze trip werd het een kwestie van het matje minder hard opblazen en ‘wennen’ aan de bobbel.
Vandaag staat een etappe van 29 kilometer op het programma. Volgens de gids misschien wel de langste etappe, maar gelukkig zit er aardig wat daling in. Het is hier prachtig wandelen; het landschap is erg onverhard en de lage heuvels deden me eigenlijk een beetje aan Spanje denken. Er zijn onderweg volop bakkers en barretjes, wat voor een zondag heel prettig is. Omdat ik vandaag in Langogne slaap en daar morgen ook nog wat aan heb, moet ik goed op mijn voorraad letten.
Er gebeurde van alles op het pad vandaag. Terwijl ik met twee andere wandelaars opliep, zagen we plotseling een slangetje van zo’n 50 centimeter in het gras liggen. Het beestje bewoog niet, dus ik dacht dat hij dood was. Voor de zekerheid tikte één van de anderen er met zijn wandelstok naast, en ja hoor: hij schoot direct de bosjes in. Geen idee of ze hier giftig zijn, maar het was in ieder geval een alert moment.
Niet veel later kwam ik eindelijk de eerste ezels op de route tegen. Het was een tweetal dames van in de vijftig, bepakt met een rugzak, die een ezel aan een touw meevoerden. Het tempo lag niet bijster hoog, dus ik liep ze makkelijk voorbij. Natuurlijk hoort daar een foto bij; eerst van de ezels, en daarna vroegen ze of ik een kiekje van hen wilde maken. Na dit tafereel volgde een fijne klim door een dennenbos. Vanaf daar was het nog een makkelijke laatste etappe naar het eindpunt.
Later op de dag bereikte ik Pradelles. Bij aankomst werd ik begroet door borden die trots verkondigden dat dit een van de ‘mooiste stadjes van Frankrijk’ is. Het historische centrum is inderdaad prachtig, met sfeervolle, authentieke stenen gebouwen die de rijke geschiedenis van het dorp verraden.
Eerlijk gezegd was de ervaring dit keer een tikje anders dan de verwachting. Er werd op verschillende plekken flink verbouwd, waardoor het straatbeeld wat rommelig aanvoelde en het dorp op dat moment wat uitgestorven was. Hoewel het officieel een toeristisch gebied is, was het opvallend rustig. Voor een ‘mooiste dorp van Frankrijk’ had ik wellicht iets meer reuring verwacht, maar de sereniteit had ook wel weer zijn charmes.
Eenmaal in Langogne was het wel even schakelen. Zondag in Frankrijk blijft altijd een uitdaging: de winkels waren dicht, de bakkers op mijn kaartje waren gesloten en het dorp voelde wat uitgestorven aan. Gelukkig vond ik uiteindelijk toch nog een bakker die wel open was, zodat ik morgen weer goed van start kan.
Ik heb mijn tent opgezet op Camping La Cigale de l’Allier, zo’n 700 meter buiten het centrum. Het is een heel prettige camping. Geen wifi en het zwembad was helaas nog dicht, maar de receptie is vriendelijk en je kunt er pizza’s bestellen bij de snackbar. Geen luxe, maar met een biertje en cola erbij is het prima vertoeven na 29 kilometer in de benen. Morgenochtend loop ik eerst even terug naar de bakker in het dorp en dan pik ik het pad weer op voor de volgende etappe. Omdat er tussen Langogne en La Bastide-Puylaurent geen winkels zijn is het zaak hier goed in te slaan.
Vandaag begon met wat gezonde zenuwen. Het is Pinkstermaandag, en ik vreesde dat de winkels in Langogne dicht zouden zijn. Dat zou vervelend zijn, want voor de komende twee etappes moet ik mijn eigen proviand regelen. Het was even spannend: de ene bakker die ik op het oog had, bleek leeg en te koop te staan. Gelukkig bleek de andere bakker gewoon open. Ik heb meteen ingeslagen: rozijnen- en appelbroodjes. De rugzak is daardoor wel weer wat zwaarder, maar ik ben blij dat ik in ieder geval genoeg eten en drinken bij me heb voor de komende dagen.
Het weer is heerlijk, al is het aan de warme kant. Het wandelen vandaag bestond uit lange, rustige landweggetjes tussen de heuvels door en stukken door het bos. Dat laatste is wel lekker in de schaduw. Onderweg kwam ik in Saint-Flour-de-Mercoire een bar tegen die niet in mijn boekje of app stond. Dat was een mazzel. Het bleek een grappig klein theatertje met plek voor zo’n 80 mensen. Een heel apart contrast met het anders zo uitgestorven dorpje.
Onderweg dacht ik veel aan het boek van Stevenson. Hij schrijft uitgebreid over het ‘Beest van Gévaudan’, de legende die hier in de omgeving rondwaart. Vroeger leefde de bevolking hier in grote angst voor dit beest, dat volgens de verhalen vrouwen en kinderen aanviel. Er wordt wel eens gezegd dat het een ontsnapte jonge leeuw is geweest, misschien wel van een of andere edelman. Ik heb zelf gelukkig geen gevaarlijke beesten gezien, alleen een slangetje dat er snel vandoor ging toen we hem stoorden.
Na Saint-Flour-de-Mercoire liep de route richting Cheylard-l’Evêque (een onmogelijke naam). Het is een afgelegen gehucht. Onderweg passeerde ik de ruïne van het Kasteel van Luc, waarvan de grote toren nog overeind staat. Bovenop staat een wit Mariabeeld – dat beeld stond er ook al toen Stevenson hierlangs liep, hij noemt het in zijn boek. Vanaf die toren kon ik in de verte de camping in Luc al zien liggen.
Aan het einde van de dag bereikte ik Luc. De camping is erg basic; er is weinig schaduw en het sanitair is niet bepaald luxe, maar ik heb een plekje aan de rand onder een boom gevonden. Het is er simpel en oké. Op de camping kwam ik nog een wandelaar tegen die ik al eerder op de route was tegengekomen. Ze bleek met een camper onderweg te zijn, waarbij haar man haar rondrijdt (een soort bezemwagen-service, heel handig). Vanavond eet ik lekker simpel; noedels die altijd als backup-maaltijd dienen als er verder niets te krijgen is.
De ochtend begon met een kleine zelfbedieningsklus: op de camping in Luc kwam er niemand langs om geld te innen. Je hoort jezelf daar blijkbaar gewoon in te schrijven en het geld in de brievenbus te deppen. Dat heb ik dus gedaan: acht euro gepast cash erin, klaar.
Het wandelen zelf ging vandaag gepaard met wat twijfel. Mijn GPS-track week steeds een klein beetje af van de pijltjes en logo’s op de route. Ik liep de track achterna, maar ik heb geen enkel GR70-bordje gezien. Misschien is de route veranderd, of het is een lus die terugloopt richting het dorp. Omdat ik vandaag niet zo’n extreem lange etappe heb, maakte het me niet zoveel uit; ik zie wel waar ik uitkom. Mocht het echt te ver worden, dan kan ik de omweg naar de abdij Notre-Dame-des-Neiges altijd nog skippen, maar het plan is om die gewoon mee te pakken.
Onderweg kwam ik een trailer tegen met een vrouw en drie Duitse mannen die een ezel hadden gehuurd. Ze kregen het beest met geen mogelijkheid in beweging, ondanks instructies. Die mannen liepen zelf met flinke rugzakken op, maar dat ezeltje hield de boel lekker op. Het bevestigde maar weer: je moet echt geduld hebben met die beesten. Wil jij een ezeltje huren voor je Stevenson Trail Je vindt hier een aantal aanbieders. Lees je wel goed in voor je hier aan begint.
De abdij Notre-Dame des Neiges zelf viel eigenlijk een beetje tegen. Het was er een beetje een dooie boel. Ik hoopte op een barretje voor een pauze, maar dat was er niet. Alleen een automaat voor drank en snoep, en die slikte natuurlijk alleen kleingeld—terwijl ik net al mijn muntjes in de brievenbus van de camping had gegooid. Met een briefje van 20 euro kwam ik daar dus niet ver.
In La Bastide-Puylaurent ben ik wel goed geslaagd. De Proxy-supermarkt daar is echt top: vers brood, fruit, ijsjes, cola en goede basisvoorraad om mee te koken. Er werd toevallig flink gewerkt aan de weg en een brug vlak voor de winkel, wat nogal wat herrie gaf, maar gelukkig kon ik er gewoon langs.
De camping zelf ligt 2,3 kilometer ten zuiden van La Bastide. Normaal gesproken is het daar vast drukker, maar door de wegwerkzaamheden was het nu lekker rustig op de weg. Het is een groene, fijne plek aan een riviertje. Wel jammer: de mooiste stukken met veel bomen zijn niet voor tentkampeerders, dus ik sta op een plek met wat minder schaduw. En zwemmen in het riviertje? Nee, er staat een bord dat het verboden is.
Het opladen van mijn powerbank was een beetje gedoe. De receptie wilde hem zelf achter de balie aan de lader leggen, maar ik houd daar niet van. Ik wil gewoon zelf het lampje zien branden zodat ik zeker weet dat hij oplaadt. Uiteindelijk is het wel gelukt, maar het was allemaal weer ingewikkelder dan nodig.
Voor het eten heb ik de ultieme wandelaarsmaaltijd in elkaar geflanst: macaroni met bolognesesaus, tonijn en een flinke berg geraspte kaas. Niets meer aan doen. Morgen loop ik vanaf de camping weer terug naar La Bastide om de route op te pikken. Ik heb nog getwijfeld om over een heuvel af te snijden, maar ik loop liever gewoon de normale route terug, dan weet ik zeker dat ik snel weer op pad ben.
De ochtend begon in de schaduw; het veldje op de camping in Luc ligt tussen heuvels en bomen, dus het duurde even voordat de zon erbij kwam. Ik liep de 2,3 kilometer terug richting het dorp. Ik heb er bewust voor gekozen om de brug over te gaan en via de normale route te lopen, in plaats van die “afsnijroute” over de heuvels die ik op Google Maps zag. Ik heb de ingangen van die paden bekeken en die zagen er behoorlijk steil en onduidelijk uit; dan liever een paar kilometer extra op een pad waarvan ik zeker weet dat het begaanbaar is.
Het was meteen een lange dag. De route liep langzaam omhoog over een wit zandpad, mooi en onverhard, maar het was vroeg in de ochtend al behoorlijk warm. De route kwam op sommige punten niet helemaal overeen met mijn GPS-track – blijkbaar zijn er hier en daar wat paden aangepast om wandelaars weg te houden van drukke wegen. Tip voor wie dit ook gaat lopen: zorg dat je echt de allerlaatste GPX-bestanden downloadt. Ik liep een groot deel van de dag over een heuvelrug. Soms was het zicht beperkt door de begroeiing, maar af en toe had je een prachtig uitzicht. Na ongeveer 15 kilometer kwam ik aan in Chasserades. Dat is een perfecte stop. De winkel daar is precies wat je als wandelaar nodig hebt: zonnebrand, outdoor-spulletjes, pasta, fruit; alles in kleine, handzame verpakkingen.
Inmiddels heb ik alweer de vierde ezel van de tocht gezien. Deze keer waren het drie jonge dames die er flink wat moeite mee hadden om het beest in beweging te krijgen. Na wat aandringen liep hij uiteindelijk wel, maar het gaat echt in een slakkengangetje. Later, na de zwaarste klim van de dag – een steil bospad van 1,5 tot 2 kilometer – kwam ik nog eens twee mensen tegen met twee ezels. Waarom twee? Geen idee, maar het is een apart gezicht. Picknickbankjes zijn hier schaars, dus ik ben ergens in de schaduw bij een beekje neergestreken voor een pauze.
Met de extra kilometers van en naar de camping in Luc kwam ik vandaag uit op zo’n 32,5 kilometer. Een flinke ruk voor de langste etappe tot nu toe. Camping Minicipal La Gazelle in Le Bleymard is simpel, maar prima. Het gras zou wel een keer gemaaid mogen worden, maar er is wifi, een keukentje en het ligt vlakbij de Carrefour Express.
En het allermooiste: in het barretje in het dorp kon ik eindelijk postzegels voor Europa kopen. Ik loop nu vijf dagen rond met geschreven ansichtkaarten en kon steeds maar geen postzegels vinden, dus dat is geregeld. Geen zwembad, geen luxe, maar wel alles wat ik nodig heb
De dag begon perfect in Le Bleymard bij de bakker; die was fantastisch en leverde zonder twijfel de beste pain au chocolat tot nu toe. Nadat ik die had ingeslagen, ging ik vanuit het dorp direct bergop.
De klim was verrassend geleidelijk. Het was een mooi bergpad met veel beschutting en eigenlijk stukken minder zwaar dan de etappe van gisteren. Halverwege de ochtend bereikte ik het skistation op zo’n 1500-1600 meter hoogte. In de winter zal het hier vol zitten met skiërs, maar nu was het vooral stil, op de skiliften en de sleepjes na. Er stond een caravan-bar waar ik even koffie en cola kon halen. Het weer was echt uitstekend; een strakblauwe lucht met alleen wat van die typische cirrus-slierten, wat voor mij altijd een teken van goed weer is.
Na het skistation liep ik een kale berg op. Het was er prachtig en weids, zonder bomen, waardoor je rondom helemaal vrij kunt kijken. Het was wel behoorlijk winderig, dus voor het eerst deze tocht heb ik m’n jasje even aan moeten trekken. De route was nergens echt moeilijk; heel geleidelijk en goed te doen. Daarna volgde een heerlijk bospad dat me naar de andere kant van de berg bracht, waar het landschap weer veranderde in een mooi heuvelgebied.
Aan het einde van de dag kwam ik aan in Le Pont-de-Montvert. Dit is met afstand mijn favoriete plaatsje tot nu toe. Het is compact, heeft een prachtige oude brug, mooie huisjes met gekleurde luiken en er hangt een heel fijne sfeer. De camping ligt zo’n 300 meter voorbij de brug.
De receptie was gesloten tot 17:00 uur, maar via de mensen van de snackbar mocht ik m’n tentje alvast ergens neerzetten. Ik heb een prachtig plekje in de schaduw gevonden. Ze waarschuwden me nog dat er vanavond wat gezongen en gedanst wordt bij de bar tot een uur of tien, maar dat moet ik wel kunnen hebben. Ik heb in het dorp bij de pinautomaat weer wat cash gehaald, want met nog maar 20 euro op zak voelde ik me toch niet helemaal prettig. Nu alles weer aangevuld is en ik hier op een bankje zit, is het helemaal prima. Morgen weer verder!
Vanochtend werd ik wakker onder een stralend blauwe lucht. Tijd voor alweer de achtste etappe van de Stevenson Trail! Vandaag stond er een behoorlijke afstand op het programma. Volgens de app was het 30 kilometer naar Florac, maar een bordje in het dorp hield het op 28 kilometer. Hoe dan ook: werk aan de winkel!
Ik verbleef in Le Pont-de-Montvert. Ik ben echt fan geworden van dit dorpje; het is er prachtig en sfeervol. Gisteravond mocht ik mijn tentje van de eigenaren van de lokale snackbar op een heerlijk rustig plekje zetten, net buiten de drukte van de volgepakte camping.
Officieel zou de bakker pas om 08:00 uur opengaan, maar toen ik om 07:30 uur al iemand met een vers stokbrood zag lopen, besloot ik mijn spullen te pakken. Een goede zet, want ik kon direct ontbijt én lunch inslaan. Dat is op deze etappe geen overbodige luxe, want tot aan Florac is er onderweg helemaal niets te vinden: geen supermarkt, geen bakker en geen horeca.
Vanuit de bakker liep het pad eigenlijk direct steil de berg op, langs een mooie oude ruïne. De tweede klim van de dag was ronduit pittig. Na zo’n 10 kilometer bikkelen bereikte ik de top, gemarkeerd door steenmannetjes (opgestapelde stenen), waar een groepje Franse wandelaarsters even lag uit te puffen.
Tijdens de klim vond ik in het bos een Decathlon-pet. Aangezien ik een redelijk hoog tempo heb, nam ik hem mee in de hoop de eigenaar in te halen. En jawel! Iets verderop zag ik een kale man in de brandende zon zitten. Ik wapperde al van een afstandje met de pet en de man was ontzettend blij dat hij hem weer terug had. Blijft leuk, die saamhorigheid op de trail.
Na de eerste twee stevige heuvels veranderde het landschap. Ik liep over makkelijke bospaden die af en toe openbraken voor waanzinnige vergezichten over de heuvels, vol met prachtige kastanjebomen. Het was echt bloedheet vandaag. Omdat er onderweg niets zit om bij te vullen, is het cruciaal dat je voor deze etappe voldoende water meeneemt.
Onderweg kwam ik nog een groepje Waalse jongens tegen die aan het wildkamperen (bivakkeren) waren. De regels in het Nationaal Park de Cevennen zijn hier best streng in, maar je ziet toch dat veel wandelaars het doen.
Een paar kilometer voor Florac kom je door het dorpje Bédouès, herkenbaar aan een prachtige kerk met een hele aparte kleur en bouwstijl. Bij een onduidelijke kruising liep ik een man tegen het lijf die op de gok wandelde zonder GPS, gewoon om te kijken waar het schip strandde. Hij had de dag ervoor al 4 kilometer omgelopen, maar vond dat wel best. Ieder zijn stijl! Zelf hield ik toch maar mooi mijn GPS aan, al moest ik even corrigeren toen de route niet dwars dóór een lokale camping bleek te gaan, maar eromheen.
Omdat twee campings in Florac gesloten bleken te zijn, had ik gisteren voor de zekerheid al een plekje geboekt op een grotere camping in Bédouès. De afstand na Florac is de volgende dag erg kort (zo’n 18 km), dus mijn plan was perfect: ’s ochtends lekker lang uitslapen, zwemmen in het zwembad van de camping en dan op m’n gemakje naar Florac wandelen.
Helaas liep dat even anders. De camping bleek erg massaal en gericht op campers, niet op wandelaars. Er waren geen picknicktafels, er draaide harde muziek bij de bar en douchen ging via een polsbandjessysteem. Maar de grootste teleurstelling: het zwembad was dicht, ondanks dat de (Nederlandse vertaling van de) website aangaf van wel. De receptie gaf aan dat de vertaalde pagina niet was bijgewerkt. Flink balen na zo’n bloedhete wandeldag!
Gelukkig zit er op 850 meter lopen wel een flinke supermarkt. Morgen pas ik mijn plan maar aan: geen duik in het zwembad, maar lekker op tijd vertrekken om Florac te verkennen!
De ochtend in Florac begon goed. Om 07:45 uur was de grote supermarkt aan het begin van het stadje al open. Florac is sowieso een perfecte plek om even flink in te slaan. Je vindt hier alles: meerdere grote supermarkten, bakkers en zelfs een hele goede outdoorwinkel genaamd Tuff’s Aventure, waar je indien nodig een nieuw gasblikje of andere outdoorspullen kunt scoren.
Die bevoorrading is geen overbodige luxe, want tot aan het einde van de volgende etappe kom je simpelweg geen winkels meer tegen. Alles in de tas dus, en op pad!
Tijdens het eerste deel van de route kwam ik het Parijse stelletje weer tegen dat ik al eerder had ontmoet. Voor hen zat de GR70 erop; zij gingen vandaag naar huis. Ik vroeg ze nog of ze tips hadden voor andere leuke, thematische langeafstandspaden. Ze raadden me de GR34 in Bretagne aan (het Douanepad), een indrukwekkende tocht van zo’n 2000 kilometer. Ze drukten me wel op het hart om daar niet in de zomer te lopen wegens de drukte, maar juist in september. De Fransen zijn dan weer aan het werk en naar school. Het enige nadeel is dat sommige campings dan misschien sluiten, al blijven er waarschijnlijk genoeg open voor de gepensioneerde wandelaars.
Het viel me sowieso op dat veel wandelaars afhaken in Florac. Vanaf hier kom je nog wel wandelaars tegen, maar nauwelijks nog kampeerders. Veel mensen denken waarschijnlijk: het mooiste deel (de noordelijke Cevennen) hebben we gehad, dat laatste stuk naar Alès (en ja, dat spreek je uit mét de S op het eind!) geloven we wel.
De route van vandaag was overigens prima. Het pad liep voornamelijk door de bossen en over heuvelflanken. Heerlijk veel beschutting tegen de zon. Volgens mijn wandelgids zou er onderweg helemaal niets te bekennen zijn van horeca, maar ineens doemde er zowaar een snackbar op! Altijd een leuke verrassing.
Een groot deel van de etappe liep ik over een oude spoorlijn die is omgebouwd tot wandelpad. Dit geeft een heel bijzonder sfeertje, helemaal wanneer je door de oude spoortunnels loopt. Aan de rechterkant stroomt continu een riviertje met kleine watervalletjes, wat zorgt voor een ontzettend rustgevend geluid tijdens het wandelen.
Die oude spoorlijn leidt je uiteindelijk direct naar Espace Stevenson in Cassagnas: een restaurant, gîte en camping in de buurt van een oud treinstationnetje. Ik had me hier erg op verheugd. De website leek eerder deze week offline (al bleek het later om een verhuisde beta-versie te gaan), maar ik ging er vanuit dat ik hier kon overnachten en eten.
Bij de ingang stond echter een bordje: “Helaas, we zijn tot en met zondag gesloten.” Dat was even een domper! Gelukkig kwam ik het groepje Bretonse wandelaars weer tegen waar ik eerder mee op de camping stond. Zij wisten me te vertellen dat de locatie was afgehuurd voor een lokaal feest en dat dit mogelijk de komende weekenden ook het geval zou zijn. De camping was dus officieel dicht, maar zij hadden van de eigenaar toestemming gekregen om er met hun campers te staan.
Omdat ik echt geen zin had om nog 18 kilometer verder te lopen, besloot ik mijn tentje gewoon bij hen in de buurt op te zetten. En dat pakte verrassend gezellig uit! Eén van de vrouwen, met wie ik een week geleden al eens een stuk had opgelopen, hielp me met vertalen. Een van de mannen nodigde me direct uit om bij hun camper voetbal te komen kijken. Het was namelijk de Champions League finale (Paris Saint-Germain – Arsenal), en dat sla ik natuurlijk niet af!
Mijn geplande restaurantdiner ging in rook op, maar gelukkig heb ik altijd een back-up: noodnoedels. Voor de lunch van morgen teer ik wel op Snickers, en aangezien het morgen een korte wandeldag is, vind ik rond lunchtijd vast wel weer een plek om wat te kopen.
Uiteindelijk was het een prima avond. Het sanitair van de camping bleek gewoon open te zijn. Achter de ruiten van Espace Stevenson kon ik zien dat het een ontzettend leuk plekje is met een bar en een mini-winkeltje voor wandelaars. Terwijl een paar andere wandelaars een verfrissende duik namen in het beekje naast de camping, installeerde ik me voor de voetbalwedstrijd. Ondanks de dichte deuren, toch weer een geslaagde dag!
Gisteravond was een bijzondere avond bij Espace Stevenson in Cassagnas. Waar we dachten dat de locatie was afgehuurd voor een groot feest, bleek het landgoed in werkelijkheid compleet donker en leeg te zijn. Er stonden uiteindelijk nog drie andere kampeerders met hun tentje, net als ik. Ondanks de dichte deuren heb ik dus een topavond gehad: ik mocht de Champions League finale kijken in een van de campers van een groep van zeven Fransen. Zij doen de GR70 met drie campers en wisselen het wandelen en rijden constant af. Een hele creatieve manier om de route te volbrengen!
Omdat ik gisteren mijn back-up noedels aan moest breken, was al mijn eten vanochtend echt op. Gelukkig wist ik dat het vandaag maar een korte etappe van ongeveer 15 kilometer was. Ik ging vroeg op pad met het vooruitzicht dat ik rond lunchtijd al in het volgende stadje zou zijn.
Net als gisteren liep ik eigenlijk de hele dag over smalle bospaden langs de heuvelflanken. Het verschil was dat de uitzichten vandaag een stuk mooier waren. Tussen de bomen door keek je prachtig uit over de bergen met uitgestrekte naaldbossen. Ook liep er een gezellig kabbelend stroompje naast het pad (niet de grote rivier de Tarn, maar gewoon een klein beekje), wat heerlijk wandelt. Het was gelukkig iets minder bloedheet dan de afgelopen negen dagen, maar nog steeds strakblauw en zonnig.
Een andere wandelaar had me vanochtend al verteld dat het eindpunt van vandaag het mooiste stadje van de route zou zijn, dus ik was erg benieuwd. En inderdaad: Saint-Germain-de-Calberte is prachtig en heerlijk rustig. Om 11:15 uur was ik al in het centrum.
Tegenover de supermarkt zit een gezellig restaurant dat om 12:00 uur de deuren opent. Grappig genoeg is dit het verzamelpunt voor vrijwel de hele trail: zodra de klok twaalf sloeg, rolden alle GR70-wandelaars hier zo naar binnen voor een welverdiende lunch. Verderop in het dorp zat nóg een restaurant, maar dat was nagenoeg leeg. Naast de supermarkt is er in het dorp ook nog een kleine épicerie (kruidenier) en een bakker aan het begin van het dorp.
De camping van Saint-Germain-de-Calberte ligt wat lager in het dal. Volgens Google Maps zou het een flinke omweg van 1.7 kilometer zijn om er te komen, maar gelukkig is er een speciale ‘doorsteek’ gemaakt voor wandelaars. Via een smal paadje sta je zo beneden op de camping, en morgenochtend ben je via datzelfde pad ook weer snel boven op de route.
De camping is ontzettend sympathiek en helemaal ingericht op langeafstandswandelaars. Voor een tientje per persoon sta je op een mooie, groene en terrasvormige plek. Het is er heerlijk rustig; ik zag maar één camperbusje en een paar andere tentjes. Er is een klein terrasje met picknicktafels en een mooi uitzicht over de beboste heuvels. De eigenaars verkopen hun eigen honing en in het hoogseizoen kun je er pizza’s krijgen (nu helaas alleen drankjes).
Er was wel één klein nadeel: op de website stond expliciet dat er een zwembad zou zijn. Je raadt het al… ook deze was gesloten! Tot nu toe is de stand op de GR70 drie uit drie wat betreft gesloten zwembaden. Vroeg inchecken (voor 15:00 uur) was overigens ook niet mogelijk, dus het is handig om in het dorp te wachten en eerst rustig te lunchen voordat je afdaalt naar de camping.
Omdat de etappe van gisteren (18 km) en vandaag (15 km) relatief kort zijn, vragen veel wandelaars zich af of ze deze twee etappes beter aan elkaar kunnen knopen. Kan dat, en is het een goed idee?
Morgen ga ik via het handige sluipweggetje weer terug omhoog naar het dorp. Hopelijk is de kleine épicerie dan open voor vers brood, en anders loop ik gewoon nog even terug naar de bakker.
Vanochtend ging de wekker vroeg. Om 06:15 uur liep ik al van de camping in Saint-Germain-de-Calberte af. Mijn doel voor vandaag was om flink wat kilometers te maken en in ieder geval voorbij Saint-Jean-du-Gard te komen. Zo houd ik morgen voor de laatste etappe (naar Alès) een korte dag over en haal ik mooi op tijd mijn trein naar Lyon.
De vroege start had wel één nadeel: de lokale kruidenier (épicerie) was helaas nog gesloten. Omdat nergens openingstijden stonden, had ik stiekem gehoopt om 06:30 uur nog wat te scoren, maar helaas. Mijn ontbijt bestond daardoor uit welgeteld twee Mars-repen. Gelukkig wist ik dat er zo’n 10 kilometer verderop een dorpje lag waar ik hopelijk kon brunchen.
Onderweg kwam ik een vrouw tegen die met precies hetzelfde tentje liep als ik. Zij bleek eigenlijk de enige andere wandelaar op de trail te zijn die ik heb ontmoet die ook echt kampeert én zelf kookt. Toch wel erg leuk om even ervaringen uit te wisselen! Zij vertelde me dat de route verderop iets verlegd was ten opzichte van de oudere wandelgidsen, maar dat het qua lengte gelukkig niet veel zou uitmaken.
Het eerste stuk van de etappe liep best wel een stuk langs en over de autoweg. Hoewel het op deze maandagochtend nog totaal niet druk was, liep het toch wat minder prettig en was het zeker niet het mooiste deel van de route.
Na bijna 10 kilometer kwam ik aan in een prachtig plaatsje met een fantastische (en erg lange) naam: Saint-Étienne-Vallée-Française. Volgens mijn pocketgidsje zouden hier wat supermarktjes en een restaurant moeten zitten. En gelukkig: de lokale Proxi-supermarkt bleek gewoon al vanaf 07:00 uur open te zijn. Ik kon hier vers brood kopen, dus mijn welverdiende (tweede) ontbijt was binnen!
Met een gevulde maag begon ik aan de klim over de Col de Saint-Pierre. Vlak na deze col bleek de route inderdaad verlegd te zijn, precies zoals mijn mede-kampeerster vanochtend al aangaf. In plaats van rechtsaf het dal in te duiken, stuurden de markeringen me nu links omhoog.
Dit nieuwe stuk bleek een schot in de roos! Het pad gaf me regelrechte ‘Corsica-vibes’. Ik liep over prachtige, rotsachtige en smalle paadjes met geweldige uitzichten. Echt een waanzinnig mooie tocht. Op een gegeven moment zag ik een bordje met “Nog 4 km naar Saint-Jean-du-Gard”. Door mijn vroege start was het pas 11:10 uur en was ik al bijna in het stadje. Vanaf daar zou het nog maar zo’n 7 kilometer zijn naar mijn eindbestemming van vandaag: de camping in Mialet.
Via een paar smalle, sfeervolle weggetjes wandelde ik het centrum van Saint-Jean-du-Gard in. Het is een vrij grote plaats met alle winkels die je eventueel nog nodig zou hebben (al heb je op de één na laatste dag van je tocht niet veel meer nodig). Toen ik in het centrum een mooie fontein zag en deze wilde fotograferen (ik ben een fotoreeks aan het maken van bronnen en fonteinen op de route), hoorde ik ineens een vrolijk “Bonjour!” achter me.
Het waren de Franse camper-reizigers bij wie ik twee dagen geleden bij Cassagnas de Champions League finale had gekeken! Erg gezellig om ze weer te zien. De groep van zeven wisselt het wandelen en rijden af: vier lopen er en drie rijden de campers. Ze vertelden dat ze vanavond óók op de camping in Mialet zouden staan.
Iets verderop liep ik trouwens ook weer de man tegen het lijf die zónder GPS en zónder kaart loopt, puur op de rood-witte GR-markeringen. Soms raakt hij de weg even kwijt, dus ik heb hem weer even geholpen met mijn telefoon. Ik raakte met hem aan de praat over overnachtingen en hij vertelde dat hij, in tegenstelling tot de meeste kampeerders, elke nacht in chambres d’hôtes (kamers) sliep. Toen ik vroeg of hij dat ver van tevoren had geregeld, keek hij me aan alsof dat de normaalste zaak van de wereld was: “Ja natuurlijk, ik heb in oktober álles al geboekt!” Dat zegt wel iets over de enorme populariteit van de Stevenson Trail. Voor een slaapzaal kun je soms nog wel een paar dagen van tevoren boeken, maar voor privékamers moet je er dus écht maanden op tijd bij zijn.
Aan het einde van de middag kwam ik aan op mijn eindpunt: Camping Les Plans in Mialet. Dit is een compleet ander soort camping dan ik gewend ben. Het is een gigantisch massale familiecamping, compleet met een pizzeria, restaurant, supermarkt en een groot waterpark. Normaal gesproken is dit massatoerisme absoluut niet de plek waar ik als rustzoeker wil zijn, maar voor nu was het he-le-maal prima.
Waarom? Omdat ik voor slechts € 15,- een prachtig schaduwrijk plekje voor mijn tent had én omdat dit – na vier gesloten exemplaren de afgelopen anderhalve week – het eerste zwembad was dat wél open was! Ik heb er heerlijk van genoten.
Ook de campergroep stond in de buurt en vlakbij zit een Proxi-supermarktje dat morgenochtend om 08:00 uur open gaat. Morgen staat de allerlaatste etappe naar Alès op het programma. Het belooft een beetje bewolkt te worden met kans op een klein beetje regen, maar dat is helemaal niet erg. Op naar de finishlijn!
Tips voor toekomstige GR70-wandelaars op deze etappe:
Vanochtend ben ik vroeg vertrokken vanaf de camping in Mialet voor de allerlaatste etappe van mijn Stevenson Trail! De vier Franse camper-dames, die ik de afgelopen dagen vaker ben tegengekomen, waren ook al vroeg op pad. Vanaf de camping tot aan het eindpunt in Alès is er helemaal niets te bekennen qua horeca of winkels. Ik had dus al goed ontbeten en voldoende lunch ingepakt voor onderweg.
Op zo’n 100 meter van de camping zag ik direct een pad de berg op gaan. Dit bleek in eerste instantie niet de huidige, officiële GR70 te zijn. Na een stukje klimmen kwam ik in een prachtig gehuchtje met mooie oude huizen. Ik zag nog geen rood-witte bewegwijzering, maar wel bordjes met plaatsnamen die overeenkwamen met de route in mijn Pocket Earth-app.
Ik ontdekte dat ik op een oude versie van de GR70 liep. Deze route is namelijk recent verlegd. Gisteren had ik de AI-assistent Gemini al gevraagd hoe dit precies zat, en het schijnt dat hier wat ‘strijd’ over is geweest. De Franse wandelbond vond waarschijnlijk dat het oude stuk, dat deels over brede onverharde bospaden liep (waar ook terreinwagens kunnen rijden), niet avontuurlijk genoeg meer was voor de officiële route.
Toch vond ik het zelf een erg prettig pad! Je hebt hier een lekkere, geleidelijke stijging en na een tijdje verandert het vanzelf weer in een smal bospad waar absoluut geen auto’s meer kunnen komen. Bovendien stonden er gewoon gele markeringen. Het is dus wel degelijk een officiële (lokale) wandelroute, waardoor je niet het idee hebt dat je verdwaald bent in the middle of nowhere.
Omdat de meeste wandelaars – inclusief de Franse dames van vanochtend – de vernieuwde GR70 volgen, kwam ik op dit oude stuk helemaal niemand tegen. Dat had wel één klein nadeel: alle vliegjes en insecten in het bos richtten hun aandacht daardoor exclusief op mij!
Na zo’n 8,5 kilometer lopen vanaf de camping, in de buurt van L’Escoudas, kwam er ineens een pad met rood-witte markeringen van links. Ik vermoed dat de nieuwe en de oude GR70-route elkaar hier weer kruisen en samenkomen. Vanaf daar zat ik dus weer helemaal op de vertrouwde officiële trail.
Vaak vallen de laatste etappes van zo’n langeafstandswandeling een beetje tegen, omdat je langzaam de bewoonde wereld en de stad weer inloopt. Maar deze slotetappe was verrassend prachtig!
Het eerste deel was nog behoorlijk dichtbegroeid, maar toen ik eenmaal wat hoger kwam, opende het landschap zich. Als je om je heen keek, had je een weids uitzicht over het Nationale Park de Cevennen. In de verte zag ik mijn eindbestemming, Alès, al in de vallei liggen.
De afdaling richting de stad was af en toe nog best pittig. Het was soms zelfs even echt klauteren, waarbij ik mijn handen moest gebruiken. Het gaf me meteen weer die heerlijke ‘Corsica-vibes’! Niet dat het zwaar of gevaarlijk was, maar het vormde een verrassend avontuurlijk slotstuk. Een fantastische manier om deze indrukwekkende wandelreis af te sluiten!
Tips voor toekomstige wandelaars op deze etappe:
Route wijzigingen: Let goed op je navigatie, de GR70 is in dit gebied verlegd. Je kunt ervoor kiezen de nieuwe rood-witte markeringen te volgen, maar de oude GPS-track via de geleidelijke bospaden is (zoals je leest) ook prima te doen.
Proviand: Zorg voor voldoende eten en drinken in je rugzak! Er zijn absoluut geen bevoorradingspunten of horecazaken tussen Mialet/Saint-Jean-du-Gard en Alès.
Hartelijk dank voor het lezen van mijn reisverslag van de Stevenson Trail / GR70. Hopelijk heb je er wat aan mocht je deze zelf gaan lopen!
De GR70 ofwel de Stevenson Trail is veruit de bekendste langeafstandswandeling van het Franse Centraal Massief. Deze route, die dwars door vier verschillende r...
Op wandel-vakanties.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 32ste in deze serie van interviews is het de be...
