Interview met Astrid Meijer van Cervati Tours: wandelvakanties in Zuid-Italië

Op wandel-vakanties.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 26ste in deze serie van interviews is het de beurt aan Astrid Meijer van Cervati Tours: een reisorganisatie die wandelreizen in een aantal regio’s in Zuid-Italië aanbiedt. Ik zag haar staan op de Fiets- en Wandelbeurs en Astrid vond het gelukkig leuk om mee te werken.

Bedankt Astrid dat je de moeite wilt nemen enkele vragen te beantwoorden voor Wandel-Vakanties.nl. Zou je in een paar zinnen kunnen beschrijven wat voor soort (wandel)reizen Cervati Tours aanbiedt en voor welk type wandelaar jullie programma’s vooral geschikt zijn?

Jullie bedankt voor de vraag, en leuk dat jullie aandacht besteden aan dit relatief onbekende wandelgebied. Cervati Tours biedt in eigen beheer zelfgeleide wandel- en fietsvakanties, met name in de Cilento en in Basilicata. Dat betekent dat jij als reiziger zelf in een aantal dagtochten of etappes je route loopt of fietst. Cervati regelt zo veel (of zo weinig) als je wilt daaromheen, van hotelreserveringen en maaltijden tot privé-transport, bagagevervoer, enz…We zijn “paperless”, dus je krijgt alles digitaal, zoals navigatiebestanden, etappe beschrijvingen, geo-locaties van slaapplekken en restaurants, en eventuele vouchers. 

Onze reizen trekken vooral koppels aan van 50 jaar of ouder, die niet aan de schoolvakanties gebonden zijn en die wel houden van een sportieve uitdaging maar ook van een goed bed en een lekkere Italiaanse maaltijd. Wat ze bij Cervati Tours vaak het meest waarderen is dat ze echt even in een ander land zijn, compleet met taalbarrières en cultuurverschillen maar wel in een heel vriendelijke en veilige regio en slechts één telefoontje verwijderd van ondersteuning.

Hoe ben je, als antropoloog én voormalig IT-consultant, op het idee gekomen om Cervati Tours te starten in deze relatief onbekende streek van Zuid-Italië?

Ik ben in 2017 naar Zuid-Italië verhuisd om twee redenen: de liefde (lekker voorspelbaar, hè?), én ik wilde iets anders gaan doen: weg uit de “rat race” van het bedrijfsleven en focus op gezondheid, lichaamsbeweging, goed eten en stress verminderen. Met mijn toenmalige echtgenote hebben we een eerste poging gedaan. We gingen ons bedrijfje lanceren in het begin van 2020… en toen brak dus heel fijn de pandemie uit.

Inmiddels zijn wij geen echtpaar meer en heb ik besloten om in mijn eentje een reisorganisatie te starten, maar wel met een prachtig netwerk van enthousiaste professionals in de regio. Wanneer ik van “wij” spreek bedoel ik dan ook Cervati Tours en haar lokale partners.

De naam Cervati Tours verwijst naar de Monte Cervati. Wat betekent deze berg persoonlijk voor jou? En wat symboliseert hij voor jouw manier van reizen organiseren?

Bergen hebben op mij altijd al een soort mystieke aantrekkingskracht gehad en de Cervati is nu eenmaal de hoogste van Campanië. Bergen zijn levensgevaarlijk voor wie ze onderschat, maar ook een bijna onuitputtelijke bron van leven en energie. Bergen dwingen respect af, en dit respect – voor de natuur, voor de mensen en voor de cultuur van het land – vormt de basishouding waarmee ik zakendoe. Zakendoen is in Zuid-Italië allesbehalve lineair en ook zeker niet “transactioneel”. De eerste vraag die ik krijg als ik een nieuwe partner benader is: wie ben je? Of letterlijk: bij wie hoor je? Dat geeft al aan dat de mensen met wie ik werk mijn persoon – en mijn reputatie en betrouwbaarheid op de lange termijn – belangrijker vinden dan even snel geld verdienen. 

Zelf heb ik ook helemaal geen interesse om het soort reizen te organiseren die de streek schade kunnen berokkenen. Italië kampt op veel plekken met enorme drukte in het toerisme en als het hier ooit die kant op gaat dan stop ik er mee. Ik wil het allerbeste uit mijn regio aanbieden aan de geïnteresseerde reiziger, maar ik ga niet iets verkopen wat onecht is of niet op de omgeving past. Ik vind het belangrijk om steeds de balans te zoeken tussen wat de reiziger verwacht en wat de streek echt te bieden heeft. Authenticiteit moet daarbij altijd als winnaar uit de strijd komen. 

Jullie spreken veel over “Lucania” en de identiteit van de Lucaniërs. Hoe merk je tijdens een wandelreis dat je je in een streek met zo’n sterke culturele eigenheid bevindt?

Lucaniërs staan bekend als hardwerkende stille krachten, gekenmerkt door bescheidenheid en veerkracht, soms wat stuurs en met een hele sterke band met het land. Je merkt dat bijvoorbeeld doordat bijna iedereen hier een moestuin heeft en leeft en eet met de seizoenen. Met name in het binnenland draait de gastvrijheidssector om slechts één ding: gastvrijheid. Dat lijkt een inkoppertje, maar helaas is dat op veel plekken niet meer vanzelfsprekend. En ook de mensen niet werken in de sector zijn enorm gastvrij, en behulpzaam (ze noemen dat hier “disponibile” (beschikbaar).

De mensen zijn hier gewend om elkaar te helpen want met een heel individualistische insteek kom je hier niet zo ver. Mijn reizigers hebben al verschillende keren hulp uit onverwachte hoek gekregen en als ik hun verhalen hoor dan ben ik echt plaatsvervangend trots. Dan denk ik: ja, daar gaat het om bij reizen. Over 20 jaar weet je dat lekkere bord eten echt niet meer, maar die aardige mevrouw die jou een lift gaf in de regen, die blijft je wel bij.

Jullie focussen op slow tourism. Wat betekent ‘traag reizen’ concreet tijdens een gemiddelde wandeldag? Kun je ons meenemen van ontbijt tot diner?

Na een ontbijtje met koffie en een cornetto, brood en jam en een stuk fruit rits je je grote tas dicht en pak je je rugzakje mee. Je gastheer/-vrouw geeft je een lunchpakket mee, vaak een stevige boterham met kaas, vleeswaren of een omelet. Je loopt het dorp uit richting het onverharde pad en begint aan de etappe van die dag. Je gps-bestand is hierbij je houvast, dus je hebt gezorgd dat je batterij goed vol is en je mobiele oplader ook. De route leidt je door een afwisselend landschap, waarover je het een en ander hebt kunnen lezen in je informatiepakket. Je moet af en toe flink stijgen of dalen, dus heel hard gaat het niet. 3km/uur lijkt niet veel, maar in het bergachtige landschap is dat wel zo’n beetje het maximum.

Onderweg kom je langs fonteinen, door gehuchtjes, en langs kuddes schapen, compleet met honden en een herder. De honden slaan wellicht even aan maar komen niet heel dicht bij. Hun job is om te zorgen dat jij niet bij hun schapen komt, dus als je gewoon doorloopt is er niets aan de hand. De herder kijkt je nog even nieuwsgierig aan, zwaait en gaat weer terug aan het werk. Zo tegen enen, wanneer je een grote steen of omgevallen boom tegenkomt profiteer je daarvan voor een lunchpauze, want je weet niet wanneer je volgende kans is om even te zitten.

Na de lunch loop je langs boomgaarden en tuinen waar tomaten, paprika’s en aubergines in nette rijen wachten op de zomerzon. Je komt hier nu niemand tegen, want het is tijd voor het middagdutje, de zogenaamde “ora del silenzio”. Zo tegen 3-en komt het leven hier weer wat op gang. Als je iemand tegenkomt bij een huis dan krijg je geheid de vraag: lopen jullie de San Nilo? Na een kletspraatje loop je verder tot in het dorp, op zoek naar je B&B, waar jouw gastvrouw, én je bagage, al op je wachten.

Na een lekkere douche kun je genieten van je rust en een drankje. Eventueel nog even kijken in het dorp en dan kun je aan tafel voor een maaltijd met groenten van het seizoen en andere producten van het land, zoals kaas en worst. Na de maaltijd blijf je nog even kletsen met je gastvrouw, een mix van Italiaans en eventueel wat Engels of Duits, en dan lekker naar bed om uit te rusten voor een mooie volgende etappe.

In wat voor soort accommodaties overnachten jullie wandelaars meestal? Moeten we denken aan agriturismo’s, kleinschalige dorpshotels, berghutten? En wat vind jij belangrijk bij het selecteren van een verblijf?

In de Cilento bestaan (met uitzondering van sommige kustplaatsen) geen grote hotels. De accommodaties zijn voor 95% familiebedrijfjes met 6 of minder kamers. Wandelen is onder de Zuid-Italianen nog niet zo heel lang populair, althans niet als een meerdaagse vakantie-activiteit. Toch passen de hotelletjes hier best goed bij de gemiddelde wandelaar: heel gastvrij en vriendelijk, schoon, gezellig, en voor een eerlijke prijs. Waar ze nog kunnen verbeteren is in het ontbijt (van cake krijg je zulke zware benen) maar daarentegen zijn ze wel heel attent en denken ze echt met je mee.

Zelf let ik vooral op hoe een gastheer of -vrouw in de wedstrijd zit. Je merkt heel snel of iemand talent heeft voor dit werk en of ze een gast goed kunnen inschatten; wat hij nodig heeft, wat hij belangrijk vindt. Natuurlijk moeten alle essentiële zaken op orde zijn: schone kamers, nette badkamers, sfeervolle ruimtes. Maar in een dorp met maar 2 B&B’s is de keuze soms gewoon beperkt en moet je af en toe expliciet uitleggen wat jouw klant belangrijk vindt.

Je schrijft dat wandelen de meest oorspronkelijke manier van reizen is. Wat gebeurt er volgens jou met mensen wanneer ze meerdere dagen achter elkaar door dit landschap lopen?

Dit is een hele goede vraag: het maakt namelijk echt veel verschil of je iedere 3 dagen een wandelingetje maakt of dat je echt een trektocht van 7-8 dagen doet. Zo ergens tegen dag 3 of 4 raakt je lijf gewend aan het ritme en ben je niet meer bezig met pijntjes of je materieel. Je komt letterlijk tot de kern doordat je volledig gefocust bent op je omgeving en op lopen. Je hoeft ook even niets anders van jezelf in zo’n moment. Het helpt natuurlijk ook enorm dat je in een andere wereld bent, in stille bossen en rustige dorpjes, en dat wanneer je mensen tegenkomt je een andere taal hoort en niet per se alles meekrijgt. Dat helpt om de controle even uit handen te geven.

Je lijf ontspant ondanks (of dankzij?) de fysieke inspanning, je zintuigen worden wakker: je ziet hoe kleurrijk de natuur is, je ruikt de geur van het bos intenser, je eten smaakt lekkerder en je staat ’s ochtends fris op ondanks wat spierpijn. Voor je het weet heb je een hele dag niet aan je werk of andere verplichtingen gedacht. 

Veel van jullie routes lopen over oude handels- en pelgrimswegen. Hoe verweef je tijdens een wandelreis de geschiedenis, bijvoorbeeld Romeinse invloeden of vroegmiddeleeuwse verhalen, met het daadwerkelijke lopen?

Ik probeer vooral met de wandelvakanties altijd iets mee te geven van de geschiedenis van het land. Misschien is dat de antropoloog in mij, of wellicht is dat omdat ik zelf vaak niet helemaal snap wat ik onderweg tegenkom en het gevoel heb dat er puzzelstukjes ontbreken. De Cilento ligt namelijk vol met sporen van weleer, maar er staan geen bordjes bij om ze uit te leggen. Wandelaars krijgen daarom vóór hun reis informatie mee over de etappes en wat ze onderweg gaan tegenkomen.

Niet iedereen vindt dit overigens belangrijk, maar ik heb al van meerdere klanten leuke feedback gehad op de informatie dus ik besteed er graag aandacht aan. De nieuwste wandeling (de eerste ‘zoutroute’-wandeling) heb ik in eigen beheer uitgezet. Samen met een bevriende researcher zijn we echt diep de geschiedenis ingedoken. Zo wordt een wandelvakantie ineens een reis door de geschiedenis die bijna 3000 jaar omspant, waarin je langzaam inzicht krijgt in de rijkdommen van een regio en de uitdagingen van een veerkrachtig volk.

Wat maakt jullie wandelvakantie De Zoutroutes van Cilento zo bijzonder voor wandelaars? En op welk moment tijdens deze reis voel je echt dat je letterlijk van kustcultuur naar bergwereld beweegt?

De Zoutroutes van Cilento is een project dat nog een beetje in de kinderschoenen staat maar dat een grote ambitie heeft. Het is de eerste van een reeks routes die elkaar kruisen in het hart van de Cilento en die uitkomen in de bergstreek van de Vallo di Diano en de Valle del Tanagro, daar waar ooit de Romeinse Via Popilia doorheen liep van Reggio Calabria naar Napels. 

Wij vertellen het verhaal van een wederzijdse afhankelijkheid tussen binnenland en kust, waarbij je langzaam gaat inzien dat de kustgemeenschappen, van Grieken tot Romeinen, Sueven, Fransen en Spanjaarden door de eeuwen heen nooit zonder de rijkdommen van het binnenland hebben gekund, dat juist die onherbergzame, ogenschijnlijk lege ruimte van bergketens bomvol bronnen zat (en zit!), die het leven aan zee mogelijk maken.

Het grappige is dat je eigenlijk al heel snel “in de bergen” bent. Zodra je wegloopt bij Palinuro verandert het gevoel al. De kust is eigenlijk maar een heel klein reepje land, waar in de zomer het toerisme explodeert, maar de rest van Cilento is eigenlijk allemaal “bergwereld”, zoals je dat noemt.

Wat maakt jullie Cammino del Negro wandelvakantie fysiek én mentaal anders dan jullie andere wandelreizen? En voor welk type wandelaar is deze route het meest geschikt?

De Cammino del Negro vertelt het verhaal van de Byzantijnse aanwezigheid in de Vallo di Diano, een super interessant micro-cosmos in de bergen. De Grieken die van Sibari naar Paestum vluchtten rond 600 voor Christus kwamen al door deze vallei en de Romeinen legden er de Via Popilia doorheen, en tegen de vroege Middeleeuwen werd het een belangrijke doorgangsplek voor de hausse aan Italo-Griekse monniken.

Qua wandelervaring is deze route een beetje een outsider in het assortiment. Omdat in de Vallo di Diano veel wegen verhard zijn en veel paden door herders worden bewandeld, is het een wat makkelijkere wandeling en hoef je ook niet per se heel stevige bergschoenen te dragen. Ook is ie een stukje langer dan de meeste wandelingen: 13 dagetappes. De dorpjes liggen zoals gebruikelijk op ongeveer een dag lopen van elkaar, maar rond en in de vallei is het wat drukker dan in het binnenland van de Cilento, dus je komt meer mensen tegen en kunt ook onderweg af en toe een barretje tegenkomen voor een kop koffie.

Hij is in 2025 pas afgerond en zit dit jaar voor het eerst in het assortiment, dus we hebben nog weinig gegevens, maar gezien het profiel denk ik dat ie het best past op wandelaars die niet per se heel erg willen klauteren met dikke bergschoenen aan. Verder is ie erg geschikt voor wandelaars die houden van geschiedenis en wat meer in de “bewoonde wereld” willen blijven. Omdat de route erg lang is, vooral voor mensen met weinig vakantiedagen kun je hem ook gedeeltelijk lopen, bijvoorbeeld een weekje. Er zijn nu al berichten van Italiaanse wandelaars die hem in twee keer aan het lopen zijn: 7 dagen in de herfst en 6 dagen in de lente.

Het San Nilo-pad heeft een sterk spiritueel en historisch karakter. Merk je dat wandelaars onderweg echt iets ervaren van die vroegmiddeleeuwse sfeer? Is er een etappe die dat gevoel extra versterkt?

De persoon San Nilo was een boeiende figuur. Het was een jonge man uit een goed gezin in Calabrië, die nadat hij trouwde en zijn vrouw zwanger maakte, besloot om monnik te willen worden. Ondanks dat hij zijn jonge vrouw financieel prima achterliet heeft hij toch feitelijk zijn partner in de steek gelaten voor zijn eigen ambitie. Aan de andere kant maakt het feit dat hij allesbehalve perfect was hem ook wel weer interessant. Het was nog maar de vraag of de kerk hem zou willen en dus was het een “bold move” om alles te laten vallen voor zijn roeping. Hij heeft zich ontwikkeld tot een fantastische “organizer” en heeft aanzienlijke invloed uitgeoefend op de politiek in zijn tijd, dus misschien was het achteraf wel de juiste keuze om zijn ambitie na te jagen. 

Qua materiële of fysieke tekenen van zijn aanwezigheid in het landschap is er helaas weinig over in de Cilento. Bij Torraca aan het eind van de eerste etappe kun je het kerkje bewonderen dat is gewijd aan zijn mentor San Fantino: een prachtig bouwwerkje waarvan de muren nog steeds staan, ook al is het dak al eeuwen geleden gesneuveld. Het spirituele of historische eindpunt van de reis is San Nazario. Hier stond het klooster waar San Nilo monnik werd en van waaruit hij zijn opmars maakte richting Rome en richting het centrum van de religieuze en politieke macht van de 11^de eeuw. 

Hoe de wandelaars hem beleven is natuurlijk subjectief, maar de feedback is heel positief. Ik weet niet of iemand het echt als een religieuze of spirituele tocht ervaart, maar voor veel wandelaars is het wel een moment van reflectie.

Tijdens In het spoor van de twee primula’s loop je van Monte Cervati helemaal naar Capo Palinuro. Wat maakt deze overgang van berg naar zee landschappelijk zo spectaculair? En is dit jullie meest avontuurlijke route qua terrein?

De twee primula’s is een fantastische tocht met een paar flink zware etappes erin. De primula is symbool van het Nationaal Park van Cilento, Alburni en de Vallo di Diano. Het verhaal van de primula is dat deze is ontstaan boven op de berg, en door klimaatveranderingen door de eeuwen heen feitelijk gedwongen is om zich aan te passen. In de ijstijd is het bloempje op zoek gegaan naar vruchtbare en dus lagergelegen grond. De harde droge wind en zilte lucht van de kuststreek hebben het plantje in een eeuwenlange strijd zo veranderd dat je nauwelijks zou vermoeden dat de twee primula’s aan elkaar verwant zijn.

Deze tocht volgt de primula van boven op de Cervati berg helemaal tot Palinuro, waar deze vandaag de dag nog steeds met veel succes groeit. Vooral de eerste lange etappe waarbij je over de top van de Cervati moet en dan een flink aantal kilometers tot je eerste slaapplek is erg pittig. Je voelt in de dagen erna dat de lucht anders aanvoelt en ruikt, hoe de temperatuur langzaam stijgt en je ziet dat de begroeiing verandert. Sommigen hebben dit beschreven als een tocht waarbij je vier seizoenen in een week doormaakt, en dat vond ik zelf wel een treffende beschrijving.

Inmiddels is de primula trouwens een beschermde bloem, dus hij mag niet meer geplukt worden, maar wie Palinuro in de jaren 60-70 heeft meegemaakt weet dat ooit in ieder huis een primula stond, symbool voor een levenslange trouw in de liefde en binnen de familie.

Cervati Tours werkt uitsluitend met kleinschalige lokale partners. Kun je een voorbeeld geven van een ontmoeting of samenwerking die een wandelreis echt bijzonder maakt?

Jeemig, dat zijn er zo veel… In Roccagloriosa is een dame met een B&B wier vader ooit in de jaren 70 naar Pompeii is getrokken omdat hij overtuigd was dat zijn dorp vlak naast een prehistorische nederzetting was gebouwd. Hij wilde de archeologen naar het dorp halen om dit te onderzoeken en is daar na veel zeuren en duwen en trekken ook nog in geslaagd. Nu weten we inmiddels hoe ontzettend belangrijk die nederzetting was in de 7 eeuwen voor Christus, maar zonder deze meneer hadden we waarschijnlijk vandaag de dag nog steeds geen flauw idee.

Een stukje verderop ligt Rofrano, waar langs de oude pelgrimsroute van de Monte Gelbison een excentriek restaurantje met wat kamers ligt, dat meer lijkt op een Zwitserse berghut. De oude baas is nu met pensioen en zijn zoon van 40 runt de tent. Hij speelt alleen nog maar op de accordeon en zingt voor de gasten de liederen die van vader op zoon zijn overgedragen. En zo heeft iedere plek wel bijzondere en aparte mensen. 

De streek staat bekend om haar eetcultuur en gezonde levensstijl. Hoe belangrijk is gastronomie tijdens jullie wandelreizen? En wat is een gerecht waar wandelaars echt naar uitkijken aan het einde van een etappe?

Heel belangrijk! Zoals je kunt verwachten is pasta een belangrijk basiselement van de voeding hier, dus je komt hier veel typische soorten tegen, zoals ravioli, lagane en cavatelli, allemaal vers gemaakt. Wat mensen vaak niet verwachten is hoe belangrijk peulvruchten hier zijn. Het is geen keuken waarin je grote stukken koeienvlees moet verwachten. De eiwitten halen mensen hier meer uit melkproducten als kaas, peulvruchten en eieren, maar waar ze echt in uitblinken is de groentegerechten.

De vruchtbare grond en warme zomerzon geven gewoon een heerlijke smaak aan tomaten en al het andere wat in de tuinen groeit. En ook in de winter en lente groeit er van alles. In april en mei komen de eerste artisjokken en tuinbonen op, en oogsten ze kool, wortels en venkel.

Er is niet echt één gerecht wat mensen verwachten, maar uit de feedback blijkt dat hetgeen de wandelaars vooral waarderen is hoe smaakvol een simpel gerechtje kan zijn en moet hoeveel zorg en aandacht er gekookt wordt. Ook zijn mensen hier altijd bereid om zich aan te passen aan dieetwensen. Dat zijn ze thuis gewend en ook voor hun gasten doen ze graag dat extra stapje om iemand blij te maken.

Naast wandelen bieden jullie ook fietsmogelijkheden. Voor wat voor reiziger is de regio meer geschikt op de fiets dan te voet? En wat is het grootste verschil in beleving tussen een wandel- en een fietsreis bij jullie?

Fietsen in Cilento en Basilicata is vergelijkbaar met wandelen qua gastvrijheid. Je slaapt in hetzelfde soort accommodaties en dus is de ervaring een beetje hetzelfde. Daar waar we voor de wandelaar asfalt trachten veelal te vermijden is het voor de fietser essentieel dat de wegen een redelijk wegdek hebben. Dat is niet altijd vanzelfsprekend want de budgetten voor onderhoud van de wegen zijn hier een lachertje en de lokale overheden zijn niet altijd even efficiënt en slagvaardig (en dat is dan nog zachtjes uitgedrukt).

Je moet dus als fietser een klein beetje tegen een stootje kunnen, ook omdat de hoogteverschillen niet van de lucht zijn. Maar… als je de knoop doorhakt om hier te fietsen word je rijkelijk beloond, met rustige wegen (weinig gevaar van auto’s), schattige dorpjes met vriendelijke mensen, adembenemende uitzichten en prachtige afwisselende landschappen en, als je de tijd ervoor neemt, heel interessante plekken om te bezoeken.

Onze fietsreizen hebben, in tegenstelling tot de wandelreizen, momenteel geen historisch karakter, maar ik heb er voor komend jaar wel één in de pijplijn zitten, dus dat gaat nog komen.

Je woont zelf in Padula met uitzicht op Monte Cervati. Wat is jouw persoonlijke favoriete plek in de regio; een plek waar je steeds weer naar terugkeert?

Tsjeu… ik ben nog steeds bezig om nieuwe plekken te ontdekken dus heel veel tijd om steeds naar eenzelfde plek terug te gaan heb ik niet. Wat ik bijvoorbeeld wel een heel mooie plek vind is het bos aan de voet van de Cervati. Daar loopt een wandeling langs de “gravettoni”; dat is een geologisch fenomeen waarbij de bodem verzakt en dit kan leiden tot enorm diepe kloven van wel 50m of meer. Ik vind het vooral indrukwekkend dat zelfs zo’n massief ding als een enorme berg zwakke plekken heeft. Het is een prachtig stukje natuur, met een pad dat eigenlijk geen pad is, dwars door het bos, en de wandeling is geschikt voor zowel de meer ervaren wandelaar als voor beginners.

En als we het hebben over overnachten: heb je zelf een favoriete accommodatie in de regio waar je bijzonder trots op bent om gasten onder te brengen?

Als je niet erg vindt wil ik liever niet één accommodatie aanprijzen ten koste van alle andere. Er wordt door alle partners enorm hard gewerkt om hun gasten het beste te bieden van wat ze in huis hebben.

Als je geïnteresseerde wandelaars slechts één reis zou mogen aanraden om kennis te maken met Lucania, welke zou dat dan zijn, en waarom juist die?

O jee, da’s echt lastig. Als ik één ding heb geleerd is het dat iedere reiziger anders is en dat ook een “standaard” reisprogramma nooit standaard is. Wellicht ben ik hierin een beetje een uitzondering, maar ik heb nog nooit een identieke reis verkocht aan twee verschillende klanten. Dat is misschien waarom ik regelmatig vanuit een gesprek over één van de reizen toch in een gesprek beland over maatwerk. Mensen geven hun waardevolle centen uit aan een ervaring en dan is het niet meer dan eerlijk dat die ervaring zo veel mogelijk aansluit bij hun wensen. Bovendien, de streek is zo veelzijdig dat er echt voor ieder wat wils bij zit.

Je bent inmiddels al jaren actief in Cilento, Basilicata en het noorden van Calabrië. Wat blijft je na al die tijd nog steeds verwonderen in dit gebied?

Was het niet Socrates die zei: ik weet dat ik niets weet? Hoe meer je je in iets verdiept, des te meer besef je dat je er weinig van afweet. Dat is ook waar voor mijn leerproces in Zuid-Italië. Ik ben vanaf mijn komst naar deze regio altijd geïnteresseerd geweest in de tradities en heb mensen zover gekregen dat ik met ze mee mocht doen op hun speciale dagen in het jaar. Ik ken inmiddels veel gerechten en kan enkele ervan ook redelijk klaarmaken, maar met iedere nieuwe ervaring die ik meekrijg, groeit ook het besef hoe ver hier de tradities teruggaan en hoe diep de groeven van de lokale cultuur en taal gaan.

Waar wil je over ongeveer vijf jaar staan met Cervati Tours? Zie je nieuwe wandelroutes, nieuwe thematische reizen of misschien meer focus op bijvoorbeeld pelgrimspaden of natuurbeleving?

Over drie tot vijf jaar hoop ik dat de Cilento een begrip is geworden onder wandelaars. Ik hoop dat hierdoor de accommodaties en restaurants genoeg verkeer hebben om bijna het hele jaar open te kunnen zijn en dat zelfs de lokale overheden de kracht gaan zien van deze duurzame vorm van reizen.
Voor Cervati Tours hoop ik dat we over vijf jaar een flink stuk verder zijn met de zoutroutes, en dat we genoeg volume draaien om beter te kunnen investeren in de acquisitie en verkoop.  

Ik denk overigens wel dat deze streek nooit een “allemansvriend” zal worden, gewoon omdat het best een uitdagend landschap is en ook omdat de bewoners niet per se willen dat dit een tweede Amalfikust wordt. Dat gezegd hebbende, er is zeker nog ruimte voor meer, en de mensen die houden van hun werk in het contact met de reizigers (hotels, restaurants, gidsen, fietsverhuurders etc) zijn gretig om meer te doen.

Ben je zelf een fanatieke wandelaar? Wat was voor jou persoonlijk een wandelmoment in deze regio dat je nooit meer zult vergeten?

Ik ben zelf meer wandelaar dan fietser, en zeg altijd dat het uitstippelen van routes het mooiste onderdeel is van mijn werk. Als ik iedere dag van mijn leven zou kunnen lopen zonder te hoeven denken aan geld, dan wist ik het wel.

Mijn mooiste wandeldag van 2025 was in November, toen ik samen met een bevriende gids een oud pad heb ontdekt dat niet eens op de stafkaarten van de overheid staat. Een prachtige wandeling door het bos die al decennialang, misschien wel eeuwenlang, bewandeld wordt door herders, maar waarvan je het bestaan alleen kun afweten als je het de juiste mensen vraagt. Die dag maakte in één klap goed dat ik wekenlang door de prikstruiken had geworsteld op zoek naar een doorgang. Dit pad hebben we nu verwerkt in de eerste zoutroute en daar ben ik echt superblij mee.

Tot slot: heb je een suggestie voor een andere reis-ondernemer die ik eens zou moeten interviewen voor deze rubriek?

Op de beurs waar jij me hebt zien staan stond een dame die op Kreta wandelreizen organiseert. Ik vond haar een enorm energieke vrouw… ik zou zo met haar meelopen als ik tijd had. In het geweld van de beurs zijn we elkaar helaas een beetje misgelopen.

Meer informatie over Cervati tours

Hartelijk dank Astrid voor je zeer uitgebreide antwoorden en fraaie foto’s! Ben je geïnteresseerd geraakt in de wandel- en fietsreizen van Cervati Tours? Bezoek dan de website van Astrid voor meer informatie. Een overzicht van alle wandelbestemmingen op wandel-vakanties.nl vind je hier, en op deze pagina staat een overzicht met reisorganisatie voor wandelreizen.